Azərbaycan Respublikası Dağlıq Qarabağ bölgəsinin Azərbaycanlı İcması

az en ru

Şuşa

Şuşa

Ümumi məlumat

Təbii-coğrafi mövqeyi

 

Dəniz səviyyəsindən 1300-1600 metr  hündürlükdə yerləşən və üç tərəfdən sıldırım qayalarla əhatə olunan Şuşa şəhəri (Tarixi Şuşa qalası-Pənahabad) şimalda Xankəndi şəhəri, şərqdə və cənub-şərqdə Xocavənd, qərbdə və cənub-qərbdə Laçın rayonları ilə həmsərhəddir. Cənub tərəfdən, Girs dağından Şuşaya bir nəzər saldıqda, cənub-şərq tərəfdən şəhəri sıldırım qayalı dərə əhatə edir ki, bu da Şuşanın tarixən strateji əhəmiyyətli bir qala-şəhər oluduğunu göstərir.

 

İşğal olunmuşdur – 8 may 1992-ci il

Ərazisi  – 289 km²

İşğal olunan zaman əhalisinin sayı (min nəfər) – 24900

Hazırda əhalisinin sayı (min nəfər) – 30690

İşğal olunmuş  şəhər, qəsəbə və kəndləri –1 şəhər,30 kənd

Mədəni -məişət obyektləri –103

Şəhid olmuşdur – 195

Əlil olmuşdur – 165

Milli qəhrəmanlar – 4

Şuşa rayonu ilə Bakı arasında olan məsafə – 373 km

 

Tarixi abidələri və maddi-mədəniyyət nümunələri

 

1. Kurqan – tunc dövrü (Şuşa şəhərinin şimal-qərbində)
2. Şuşa və Şuşakənd daş qutusu qəbirləri – Son tunc və ilk dəmir dövrü         (Şuşa şəhəri və Şuşa kəndinin yaxınlığında)
3. Şuşa mağara düşərgəsi – daş dövrü (Şuşa şəhərinin cənubunda, Daşaltı çayının sol sahilində)
4. Daş qutu nekropolu – dəmir dövrü (Qarabulaq kəndi)
5. Nekropol – son tunc və ilk dəmir dövrü (Dolanlar kəndi)
6. Şuşa qalasının divarları – 1750-ci il (Şuşa şəhəri)
7. Pənah xanın sarayı – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
8. Ağabəyim ağanın qəsri – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
9. Heydər türbəsi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
10. Hacı Quluların malikanəsi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
11. Natəvanın evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
12. Əsəd bəyin evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
13.  Yuxarı Gövhərağa məscidi – 1768-1769-cu illər
14. Aşağı Gövhərağa məscidi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
15. İkimərtəbəli karvansaray – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
16. Mehmandarovların malikanə kompleksi: məscid, yaşayış evi, - XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
17. İbrahim xanın bürcü – XVIII əsr (Daşaltı kəndi)
18. İsa bulağı – XIX əsr (Şuşa şəhərinin yaxınlığında)
19. İbrahim xanın qəsri – XVIII əsr (Daşaltı kəndi)
20. Üzeyir bəy Hacıbəyovun ev muzeyi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
21. Xanlıq Muxtar karvansarayı – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
22. Ağa Qəhrəman Mirsiyab oğlunun karvansarayı – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
23. Zülfüqar Hacıbəyovun evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
24. Saatlı məscidi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
25. Gəncə qapısı – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
26. Ə. Haqverdiyevin evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
27. Qazançı kilsəsi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
28. Y.V. Çəmənzəminlinin evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
29. Yuxarı məscid mədrəsəsi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
30. Səfərov qardaşlarının karvansarayı – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
31. Tarzən Sadıqcanın evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
32. Uğurlu bəyin evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
33. Xan sarayı – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
34. Şirin su hamamı – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
35. Xanəndə Seyid Şuşinskinin evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
36. Şair M.P.Vaqifin türbəsi – XX əsr (Şuşa şəhəri)
37. Qasım Bəy Zakirin evi XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
38. Mədrəsə - XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
39. Behbudovların evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
40. Firudin bəyin evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
41. M.M.Nəvvabın evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
42. Bülbülün evi –XIX əsr (Şuşa şəhəri)
43. F.B.Köçərlinin evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
44. Hüseyn bəyin evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
45. Keçəçi oğlu Məhəmmədin evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
46. Karvansaray – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
47. Gəray Əsədovun evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
48. S.S.Axundovun evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
49. C.Qaryağdıoğlunun evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
50. Realni məktəbinin binası – XX əsr (Şuşa şəhəri)
51. Xəstəxana binası – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
52. Yaşayış binası – XIX əsr(Şuşa şəhəri)
53. Qız məktəbi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
54. Aslan Qaraşarovun evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
55. Məşədi İbrahimin yaşayış evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
56. Yaşayış evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
57. Məşədi Novruzun evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
58. Həsən ağanın evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
59. Yaşayış evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
60. Yaşayış evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
61. Şükür Bəyin evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
62. Cəfərqulu ağanın evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
63. Məbəd qalıqları - ? (Şuşa şəhəri)
64. Türbə - ? (Şuşa şəhəri)
65. Bulaq – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
66. “Laçın” su anbarı XIX əsr (Şuşa şəhəri)
67. Qız monastrı – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
68. Süleyman Vəzirovun evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
69. Hamam - XIX əsr (Malıbəyli kəndi)
70. Məscid - XIX əsr (Malıbəyli kəndi)
71. Novlu bulaq – XIX əsr (Malıbəyli kəndi)
72. İnzibati bina – XIX əsr (Malıbəyli kəndi)
73. Mamay bəyin evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
74. Məşədi Teymurun evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
75. Şor bulaq – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
76. Xəlil Məmmədovun evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
77. Ələkbər bəyin evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
78. Məscid (Çuxur məhəllə) – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
79. Lətif İmanovun evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
80. Hacı Abbas məscidi və karvansaray – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
81. Mərdinli məscidi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
82. Cahangir bəyin evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
83. Hacı Məmmədin evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
84. Hacı Yusifli məscidi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
85. Məşədi Salmanın evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
86. Culfalar məscidi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
87. Dəyirman – XX əsrin əvvəli (Şuşa şəhəri)
88. Hacı Əlibalanın evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
89. Kəblə Azadın evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
90. Hacı Sadığın evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
91. “Çöl qala” bulağı – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
92. Məşədi Süleymanın evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
93. Musəvinin evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
94. Hacı Məmmədbağırın evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
95. Hüsü Hacıyevin evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
96. Məşədi Zeynal Hətəmovun evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
97. Məşədi Əlinin evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
98. Məşədi Səhliyarın evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
99. Hacı Dadaşın evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
100. A.Əzimovun evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
101. Məşədi İbrahimin evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
102. Məşədi Cəlalın evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
103. Meydan Bulağı – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
104. Hacı Bəşirin evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
105. Dərzi Bəhramın evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
106. Məşədi Hüsünün evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
107. Məmməd Həsən oğlunun evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
108. Kəlbə Məhəmmədin evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
109. Xoca Mərcanlı məscidi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
110. Xoca Mərcanlı bulağı – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
111. Bəhmən Mirzənin evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
112. Bəhmən Mirzənin ərzaq anbarı – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
113. Qulam şahın yaşayış evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
114. N.B.Vəzirovun evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
115. Köçərli məscidi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
116. Quyuluq məscidi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
117. Seyid Məcidin evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
118. Bulaq (Seyidli məhəlləsi) – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
119. Seyidli məscidi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
120. Məşədi Qaranın evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
121. Kəlbə Yusifin evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
122. Zöhrabbəyovun evi XIX əsr (Şuşa şəhəri)
123. Məşədi İbişın evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
124. Məşədi Zülfüqarın evi - XIX əsr (Şuşa şəhəri)
125. Hacı Aslanın evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
126. Hacı Məlik oğlunun evi – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
127. Mir Həsən Vəzirovun evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
128. Mamayı məscidi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
129. Mamayı bulağı – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
130. Fərəməzovların evi – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
131. Bulaq (Hacı Yusifli məhəllə) – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
132. Bulaq (Ağadədəli məhəllə) – XIX əsr (Şuşa şəhəri)
133. Bulaq (Köçərli məhəllə) – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
134. Bulaq (Çuxur məhəllə) – XVIII əsr (Şuşa şəhəri)
135. Saxsı bulaq - XVIII əsr (Zarıslı kəndi) 

 

Mənbə: Elçin Əhmədov.  Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü: təhlili  xronika (1987-2011). Ensiklopedik  nəşr. Bakı, 2012, 912 s.

VİDEO

İbad Hüseynov — Azərbaycan hərbçisi

İŞĞAL OLUNMUŞ RAYONLARIMIZ

  • XANKƏNDİ

  • XOCALI

  • ŞUŞA

  • LAÇIN

  • XOCAVƏND

  • KƏLBƏCƏR

  • AĞDƏRƏ

  • AĞDAM

  • CƏBRAYIL

  • FÜZULİ

  • QUBADLI

  • ZƏNGİLAN

QARABAĞ FOTOLAR